Hof Den Haach: Achmea moat ûnwettige easken oan kontra-ekspert farre litte (2020)

Yn july 2020 die it Gerjochtshof Den Haach in útspraak dy’t foar de hiele Nederlânske skea-praktyk relevant is. Achmea — ien fan de grutste skeafersekerders fan Nederlân — waard ferbean om oanfoljende easken te stellen oan de kontra-ekspert dy’t har fersekerden ynskeakelje. Konkreet: de eask dat sa’n ekspert ynskreaun wêze moast by it NIVRE-register waard troch it Hof ûnrjochtmjittich befûn.

It wie in útspraak dy’t net yn in fakuüm kaam. Krantz & Polak — mear spesifyk de proseduere dy’t troch Eric Horssius ynset waard — hie Achmea oanspraaklik steld omdat de fersekerder fia har polisbetingsten en har praktyk fersekerden feitlik twong om útslútend mei NIVRE-registrearre eksperts te wurkjen. Dêrmei waard it wetlik rjocht op frije kar fan in eigen ekspert yn de praktyk útholle.

Wat spile der

Op grûn fan it Boargerlik Wetboek hat in fersekere it rjocht om by skea in eigen, ûnôfhinklike ekspert yn te skeakeljen. De ridlike kosten dêrfan komme foar rekken fan de fersekerder — dat is gjin geunst, dat is in wetlike ferplichting (artikel 7:959 BW). Dy regel is in wichtige lykwichtsbepaling: in fersekerder bepaalt oars sels wat ridlik is, wylst it de fersekere is waans belangen behertige wurde moatte.

Yn de praktyk waard dat rjocht troch grutte fersekerders op ferskillende wizen beheind. In gongbere beheining wie de eask dat de kontra-ekspert lid wêze moast fan in bepaald register — meastentiids NIVRE. Op himsels is registraasje gjin skande, mar it oanbelangjende register is privaat en net wetlik ferplicht. In fersekerder dy’t NIVRE-registraasje easket, beheint feitlik hokfoar deskundigen in fersekere kieze mei.

Krantz & Polak — buro sûnder NIVRE-registraasje mar mei oantoanber kennis — waard troch Achmea struktureel net as kontra-ekspert akseptearre. Dêrmei waarden fersekerden dy’t mei dit buro wurkje woene, óf twongen in oare ekspert te kiezen, óf mei net-ferhellebere kosten sitten te bliuwen.

Wat oardielde it Hof

It Gerjochtshof Den Haach oardielde — befêstigjend op in eardere rjochtbank-útspraak — dat Achmea dizze NIVRE-eask net langer stelle mocht. De redenearring lit him as folget gearfetsje:

1. It wetlik rjocht is liedend. Artikel 7:959 BW jout de fersekere rjocht op ridlike ekspertisekosten. De wet seit neat oer it register dêr’t dy ekspert yn stean moat; de wet stelt allinnich dat de ekspert ridlikerwize ynskeakele wêze moat en dat de kosten ridlik wêze moatte.
2. In register-eask is in beheining fan de karfrijheid. Troch in NIVRE-registraasje te easkjen, beheint de fersekerder it tal deskundigen dêr’t in fersekere út kieze kin, sûnder dat de wet dêrfoar grûnslach biedt.
3. Deskundigens lit him op mear wizen bewize as fia ien register. In kontra-ekspert dy’t oantoanber deskundich is, op grûn fan oplieding, ûnderfining, sertifisearringen en eardere wurksumheden, hoecht net ek noch yn in spesifyk register te stean. It register is in proxy foar deskundigens, net de mjittestôk.
4. De fersekerder kin har ûnrêst oer kwaliteit op oare wizen adressearje. Achmea fierde oan dat sy mei de NIVRE-eask kwaliteit boarchje woe. It Hof oardielde dat it wetlik ramt (ridlike kosten, ridlike ynset) dêrfoar tarikkend is — en dat in toetsing efternei op ridlikens mooglik bliuwt.

Achmea waard feroardiele om har hannelwize oan te passen en mocht de NIVRE-eask net mear as drompel opwerpe.

Wêrom dizze útspraak derta docht

De Hof-útspraak hat trije bliuwende effekten foar fersekerden yn Nederlân.

1. Frije kar fan ekspert is in hurd rjocht

Binne jo fersekere en hawwe jo skea, dan hawwe jo it rjocht om jo eigen kontra-ekspert yn te skeakeljen — wa’t dat is, bepale jo. De fersekerder mei easken stelle oan de ridlikens fan de kosten, mar net oan de kar fan de persoan. Guon fersekerders ferwize yn har polisbetingsten of yn har kommunikaasje noch hieltyd nei in “registrearre” ekspert. Op grûn fan dizze útspraak hâldt sa’n eask faak gjin stân — lit stean dat sy grûn is foar it wegerjen fan fergoeding fan jo ekspertisekosten.

2. Deskundigens is breder as ien register

Yn Nederlân besteane meardere wegen om oan te toanen dat ien kontra-ekspert is op behoarlik nivo: fakopliedingen, ynternasjonale sertifisearringen (bygelyks foar brânûndersyk), jierrenlange oantoanbere ûnderfining yn ferlykbere dossiers, en publikaasjes yn de fakliteratuer. In register is ien fan dy wegen, net de iennige.

3. Fersekerders drage de ridlike ekspertisekosten

Dat is gjin marketing-claim fan in kontra-ekspertburo; dat is wet en befêstige troch it Hof. Wannear’t jo ús ynskeakelje, bringe wy ús ridlike kosten yn rekken by jo fersekerder — boppe-op jo skeabedrach. Diskusjes oer wat “ridlik” is, kinne der wêze, mar dat is wat oars as in prinsipiële wegering.

Wat moatte jo dwaan as jo fersekerder dit rjocht beheint

Komme jo in fersekerder tsjin dy’t NIVRE-registraasje of ferlykbere register-easken stelt oan jo kontra-ekspert, dan binne der trije stappen dy’t jo sette kinne.

1. Freegje skriftlike ûnderbouwing op. Op hokker polisbepaling baseart de fersekerder dizze eask, en hoe ferhâldt dy him ta it Boargerlik Wetboek en de útspraak Hof Den Haach 2020?
2. Ferwiis nei de útspraak. De Hof-útspraak is iepenbier en wurdt geregeld oanhelle yn ferlykbere saken. In fersekerder dy’t him dêr net oan hâldt, iepenet himsels op foar prosedurele krityk by Kifid of de rjochter.
3. Skeakelje stipe yn. Wy hawwe dizze diskusje in protte kearen fierd, en kenne de standertferwarrings dy’t fersekerders hjir opwerpe. Belje +31 30 662 2424.

Ta beslút

In útspraak as dizze yllustrearret hoe wichtich juridyske presedinten binne foar de posysje fan de gewoane fersekere. Sûnder sa’n útspraak hiene grutte fersekerders har praktyk trochsette kinne — net omdat de wet harren gelyk joech, mar omdat de measte fersekerden net de middels of it úthâldingsfermogen hawwe om jierrenlang te procedearjen.

De rol dy’t Krantz & Polak hjir spile hat, wie net ien fan eigenbelang allinnich. De útspraak wurket troch foar elke fersekere yn Nederlân dy’t ferlet hat fan in eigen, ûnôfhinklike kontra-ekspert.